Kansrijk opgroeien in de Brainport-regio: inzichten uit gespreksrondes
De Brainport-regio is een regio die volop in beweging en economisch gezien één van de snelst groeiende regio’s van Nederland. Deze groei gaat echter gepaard met een toenemende krapte op de arbeidsmarkt, vooral in de kernsectoren én tegelijkertijd een regio waarin 16,6% van de mensen moeite heeft om rond te komen. Met alle gevolgen van dien; zeker voor de kansengelijkheid voor alle kinderen en jongeren in de regio. Die staat stevig onder druk. Kinderen die opgroeien in een kansarme situatie hebben op school significant minder kansen om zich te ontwikkelen dan kinderen uit welgestelde gezinnen. Daarmee is er sprake van een negatieve spiraal, want goed onderwijs is nu juist cruciaal voor de ontwikkeling van sociaal en cultureel kapitaal, gezonder gedrag, een grotere kans op werk, (sociale) veiligheid, burgerschap en sociale cohesie. Kansenongelijkheid heeft een groot ondermijnend effect op maatschappij, economie en democratie nog even los van de effecten op het individuele kind.
Kansenongelijkheid heeft meerdere veroorzakers. Te denken valt aan de plek waar je geboren bent, financiële achtergrond ouders, opleidingsniveau ouders (met name moeder), migratieachtergrond, kwaliteit onderwijs, het onderwijssysteem, ouderbetrokkenheid en de manier waarop het maatschappelijk middenveld is georganiseerd. Deze kansenongelijkheid komt tot uiting in de ontwikkeling van de cognitieve vaardigheden, toegang tot basisbehoeften zoals bed, brood en bril, ontwikkeling van je burgerschapsvaardigheden én op je sociaal-emotionele ontwikkeling en loopbaanoriëntatie.
Gespreksrondes
ASML draagt al jaren vanuit overtuiging bij aan het kansrijk opgroeien in de Brainportregio. Vanuit de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor en betrokkenheid bij het creëren van een aantrekkelijke en inclusieve regio. Zo worden óók initiatieven ondersteund op de thema’s sociaal-emotionele ontwikkeling en loopbaanoriëntatie, die in verhouding minder aandacht krijgen dan ontwikkeling van cognitieve vaardigheden en toegang tot basisbehoeften. In de zoektocht naar nog meer impact heeft er, met ondersteuning van en in samenwerking met de Deloitte Impact Foundation en inhoudelijke kennisdragers SKB Nederland en JINC, daarom een gespreksronde plaatsgevonden. De centrale vraag luidde: “In hoeverre kunnen we kansengelijkheid van kinderen en jongeren in de Brainport vergroten door (verder) in te zetten op loopbaan oriëntatie en sociaal-emotioneel leren?”
Wat kan er uit die gesprekken worden geconcludeerd?
Er is met circa 30 experts gesproken uit de regio. Zowel uit het onderwijs, bedrijfsleven, wetenschap als maatschappelijke middenveld. Op basis van die gesprekken zijn er drie hoofdconclusies getrokken:
1) Er liggen voldoende groeikansen om sociaal-emotioneel leren en LOB structureel in te bedden in een doorlopende leerlijn over onderwijsfases en onderwijsniveaus heen,
2) Om meer impact te maken hebben we een gezamenlijke visie, gevalideerde aanpak, coördinatie en structurele financiering nodig
3) om duurzame resultaten te bereiken op het gebied van kansen(on)gelijkheid, sociaal-emotioneel leren en LOB omarmen we de complexiteit en hebben we een lange adem nodig.
Interventies
1) Op macro-niveau het opstellen van een gedragen, langjarige regionale sociale agenda met bijbehorende structurele en voldoende financiële middelen,
2) op meso-niveau is er sturing en organisatie nodig die uitvoering geeft aan die gedragen langjarige sociale agenda
3) op micro-niveau het uitvoeren van evidencebased interventies volgens een afwegingskader.
Er is, mede gebaseerd op het onderzoek van Van de Bunt Adviseurs (2025) afwegingskader gemaakt voor impactvolle investeringen gericht op sociaal-emotioneel leren en loopbaanoriëntatie.
Vervolgstappen op basis van deze gespreksrondes zijn 1) het finaliseren en implementeren van het afwegingskader voor impactvolle investeringen gericht op loopbaan-oriëntatie en sociaal-emotioneel leren en 2) het ondersteunen van evidence-informed interventies, volgens afwegingskader, gericht op loopbaanoriëntatie, sociaal-emotioneel leren en/of ouderbetrokkenheid die onderdeel zijn van een doorlopende en samenhangende leerlijn.
Interesse in de beknopte weergave?
Neem dan contact op met Jeroen Paul Nijmeijer.